Za szkodę powstałą na budowie może odpowiadać wykonawca, podwykonawca albo inny podmiot, zależnie od przyczyny zdarzenia i podstawy prawnej. Protokół przekazania terenu jest ważny, ale nie rozstrzyga samodzielnie o odpowiedzialności za każdą szkodę.
Co wynika z art. 652 Kodeksu cywilnego?
Wykonawca, który protokolarnie przejął od inwestora teren budowy, odpowiada do chwili oddania obiektu na zasadach ogólnych za szkody wynikłe na tym terenie. Oznacza to konieczność ustalenia właściwej podstawy odpowiedzialności, szkody i związku przyczynowego, a zależnie od tej podstawy także innych przesłanek.
Przepis nie ustanawia automatycznego przejęcia wszystkich zobowiązań inwestora. Nie zwalnia go też z odpowiedzialności za własne zachowanie. Protokół powinien jasno określać teren, datę przekazania i stan miejsca prowadzenia robót.
Czy podwykonawca odpowiada bez protokołu?
Brak protokołu przekazania części budowy nie oznacza, że podwykonawca nie odpowiada za szkodę, którą sam wyrządził. Odpowiedzialność za własny zawiniony czyn może wynikać z art. 415 k.c. Znaczenie mają również umowy, sposób organizacji robót oraz to, kto faktycznie wykonywał prace i sprawował nad nimi nadzór.
W relacji umownej wykonawcy z inwestorem należy odróżnić odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania od roszczeń osoby trzeciej. Artykuły 471 i 474 k.c. dotyczą odpowiedzialności kontraktowej, w tym za osoby, którymi dłużnik posługuje się przy wykonaniu zobowiązania.
Jak ustalić adresata roszczenia?
Najpierw ustal, jakie roboty doprowadziły do szkody, kto je wykonywał i jaki związek łączy poszkodowanego z uczestnikami inwestycji. Inaczej może wyglądać roszczenie inwestora za wadliwe roboty, a inaczej żądanie sąsiada, którego budynek został uszkodzony.
- Zabezpiecz zdjęcia uszkodzeń, daty zdarzeń i dane świadków.
- Zgromadź umowy, protokoły przekazania i odbioru oraz korespondencję.
- Udokumentuj zakres szkody i koszty naprawy; w razie potrzeby potrzebna będzie opinia specjalisty.
- Sprawdź informacje o ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej właściwego podmiotu.
Dobór roszczenia i dowodów wymaga analizy konkretnej inwestycji. Zagadnienie łączy się z ochroną praw właściciela nieruchomości.
Podział obowiązków warto przeanalizować już przy sprawdzaniu umowy o roboty budowlane. Jeśli szkodzie towarzyszy przerwanie prac, przeczytaj również, jak uporządkować sytuację po opóźnieniu lub porzuceniu budowy.
Najczęstsze pytania
Czy sam protokół wystarczy do uzyskania odszkodowania?
Nie. Pomaga ustalić zakres przejęcia terenu, ale trzeba wykazać także przesłanki właściwej podstawy odpowiedzialności, w tym szkodę i jej związek ze zdarzeniem.
Czy brak protokołu chroni podwykonawcę przed roszczeniem?
Nie. Podwykonawca może odpowiadać za własne zawinione działanie lub zaniechanie również na zasadach ogólnych.
Czy inwestor zawsze przestaje odpowiadać po przekazaniu budowy?
Nie. Artykuł 652 k.c. nie wyłącza automatycznie odpowiedzialności inwestora za jego własne zachowanie.
Czytaj także
- Spory o nieruchomości — prawa właściciela
- Niezapłacone faktury i dochodzenie zapłaty
- Prawo budowlane i nieruchomości — zakres pomocy PGM Adwokaci
Podstawy prawne i źródła
Materiał ma charakter informacyjny. Zastosowanie przepisów zależy od okoliczności sprawy oraz daty zdarzeń i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.